Ochrona pszczół podczas zabiegów ochrony roślin — zasady i odległości

Ochrona pszczół i innych owadów zapylających podczas zabiegów chemicznych to nie tylko dobra praktyka, ale i wymóg prawny wynikający z zasad integrowanej ochrony roślin. Nieprawidłowo wykonany zabieg — zwłaszcza środkami owadobójczymi — może doprowadzić do zatrucia pszczół, a stosującemu grozi kara grzywny.

Kiedy wykonywać zabieg, żeby nie zaszkodzić pszczołom?

Podstawowa zasada: nie opryskiwać kwitnących roślin uprawnych i kwitnących chwastów w czasie oblotu pszczół. Zabiegi na uprawach, które są pożytkiem dla zapylaczy, wykonuje się po zakończeniu oblotu — najlepiej późnym wieczorem lub wczesnym rankiem, gdy owady nie są aktywne.

Ważne: kwitnące chwasty w uprawie również stanowią pożytek dla pszczół. Zabieg wykonywany, gdy w łanie kwitną chwasty, trzeba traktować tak samo ostrożnie jak zabieg w czasie kwitnienia samej uprawy.

Odległość od pasiek i ograniczanie znoszenia cieczy

Przy stosowaniu opryskiwaczy polowych i sadowniczych należy zachować odległość co najmniej 20 metrów od pasiek. Poza tym zabieg trzeba wykonywać tak, aby ograniczać znoszenie cieczy poza obszar celowy:

• pracuj sprzętem sprawnym technicznie i prawidłowo skalibrowanym,
• nie wykonuj zabiegu przy prędkości wiatru sprzyjającej znoszeniu cieczy (co do zasady nie większej niż 4 m/s),
• dobieraj środki selektywne, o możliwie najniższym ryzyku dla zapylaczy,
• warto uprzedzić okolicznych pszczelarzy o planowanym zabiegu.

Więcej o samych warunkach atmosferycznych piszemy w artykule Warunki pogodowe podczas oprysku.

Etykieta środka jest najważniejsza

Każdy środek ma na etykiecie zapisy dotyczące ochrony pszczół — m.in. dopuszczalną porę stosowania względem oblotu, ograniczenia w czasie kwitnienia i okres prewencji dla pszczół. Te zapisy są wiążące i mają pierwszeństwo przed ogólnymi zaleceniami. Stosuj wyłącznie środki dopuszczone do obrotu i zgodnie z ich etykietą.

Dlaczego warto dokumentować takie zabiegi?

Zapis, jakim środkiem, kiedy i w jakich warunkach wykonano zabieg, pomaga wykazać, że dochowano zasad ochrony zapylaczy — co bywa istotne w razie kontroli lub zgłoszenia od pszczelarza. Bieżące prowadzenie takiej historii dla każdego pola jest jednym z zastosowań, które planujemy w aplikacji Agro Notes.

Uwaga: przepisy i zapisy etykiet bywają aktualizowane. Warunki stosowania środków ochrony roślin reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi; aktualne informacje znajdziesz na piorin.gov.pl.

Najczęstsze pytania

W jakich godzinach najlepiej wykonywać opryski przy kwitnieniu? Po zakończeniu oblotu pszczół — najczęściej późnym wieczorem lub wczesnym rankiem, gdy owady zapylające nie są aktywne.

Jaka jest minimalna odległość od pasieki? Przy opryskiwaczach polowych i sadowniczych należy zachować co najmniej 20 metrów od pasiek.

Czy za zatrucie pszczół grożą kary? Tak. Stosowanie środka ochrony roślin w sposób stwarzający zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska podlega karze grzywny, a w przypadku rażącego naruszenia przepisów możliwy jest zakaz wykonywania zabiegów.